Punjabi Ghazals - Muhinderdeep Grewal
ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ - ਮੁਹਿੰਦਰਦੀਪ ਗਰੇਵਾਲ
ਦੂਰ ਹੈਂ ਤੂੰ, ਮਗਰ ਨਜ਼ਰ ਪਹੁੰਚੀ
ਦੂਰ ਹੈਂ ਤੂੰ, ਮਗਰ ਨਜ਼ਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਮੇਰੇ ਦਰ ਤੋਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਦਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਹ ਨਜ਼ਰ ਕੀ, ਕਮਾਲ ਕੀ ਇਸ ਦਾ, ਏਸ ਘਰ ਤੋਂ ਉਹ ਓਸ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਮੈਂ ਸੀ ਅਨਜਾਣ, ਤੁਰ ਪਿਆ ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੀ ਡਗਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਫੜ ਕੇ ਉਂਗਲੀ ਉਹ ਲੈ ਗਈ ਮੈਨੂੰ, ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਉਹ ਹਮਸਫ਼ਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਆਉਣ ਦਾ ਹੀ ਕਿਹਾ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੱਕ ਤੇਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪਹੁੰਚੀ।
ਇਹ ਕਿਧਰੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਦੂਰ ਤੋਂ ਸਦਾ ਕੋਈ
ਇਹ ਕਿਧਰੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਦੂਰ ਤੋਂ ਸਦਾ ਕੋਈ। ਕਿਤੇ ਉਡੀਕ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਕੋਈ । ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਕਿਵੇਂ ਭਿੱਜ ਗਏ ਨੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਵਰ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਇਹ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀ ਘਟਾ ਕੋਈ। ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਜਿਸ ਰਾਹ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕ ਕੇ, ਸਫ਼ਰ ਇਹ ਕੇਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਿਰਾ ਕੋਈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਤੜਪ ਹੈ ਜਾਂ ਲਹਿਰ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ, ਕਦੋਂ ਬਣੀ, ਕਦੋਂ ਮਿਟ ਜਾਏ ਨਾ ਪਤਾ ਕੋਈ। ਕੋਈ ਤਾਂ ਚਿਣਗ ਜੇਹੀ ਫੁੱਟ ਪਈ ਹੈ ਰੂਹ ਅੰਦਰ, ਅਜੀਬ ਸੇਕ ਜਿਹਾ ਜਿਸਮਾਂ 'ਚ ਮਘ ਪਿਆ ਕੋਈ। ਮੈਂ ਉਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਡਾਰ ਦੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਦੇਸ ਗਰਾਂ ਜਿੱਥੋਂ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਕੋਈ।
ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਜਿੰਦੇ
ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਜਿੰਦੇ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਉਂ ਰਖਿਆ ਰਹਿੰਦੇ ਰੀਝਾਂ ਨੇ ਨਟਖਟ ਜੇਹੇ ਬੱਚੇ ਟਿਕਣ ਨਾ ਦੇਵਣ ਉਠਦੇ ਬਹਿੰਦੇ ਮਸਤ ਹਵਾ ਤੇ ਸਾਉਣ ਛਰਾਟੇ ਕੌਣ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਮਟਕਾ ਕੇ ਸੁਰਮਾ ਪੂੰਝ ਦੇ ਗ਼ਮ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਹਿੰਦੇ ਪੀੜ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ , ਗਮ ਦੇ ਸਾਏ ਜਿੱਥੇ ਜਾਈਏ, ਓਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਉਹ ਪੁਛਦੈ ਕਿੰਝ ਪੱਥਰ ਹੋਇਓਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਸੱਟਾਂ ਸਹਿੰਦੇ ਸਹਿੰਦੇ ਆਖ਼ਰ ਕੰਢੇ ਟੁਟਣਗੇ ਹੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹੇ ਜੇ ਖਹਿੰਦੇ
ਕਿੰਨੀ ਪੀੜ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਪਲਦੀ
ਕਿੰਨੀ ਪੀੜ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਪਲਦੀ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਪੀੜ ਲਗਾ ਕੇ ਵੇਖ ਕਿੰਨਾ ਲਾਵਾ ਅਖੀਓਂ ਫੁੱਟਦਾ, ਪਰਤਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾ ਕੇ ਵੇਖ ਕਾਲੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਬਣ ਕੇ ਧੁਪ ਛਾਂ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵਿਚ ਖੇਲ ਰਚਾ ਕੇ ਵੇਖ ਬਿਨ ਪੱਤੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਸਮ ਕਿਵੇਂ ਕਾਲਖ ਬਣਦਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਪੱਤੇ ਕੇਰਾਂ ਪਰੇ ਵਗ੍ਹਾ ਕੇ ਵੇਖ ਦੂਰ ਹੋਇਆਂ ਤੇ ਕਿੰਜ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਬੰਦਾ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਦਾ ਜ਼ਰਾ ਬੁਝਾ ਕੇ ਵੇਖ ਕਿੰਨਾ ਵਿਹੜਾ ਖਿੜ ਜਾਏਗਾ ਸਰਘੀ ਵਾਂਗੂੰ ਵੇਖੀਂ ਫੇਰ ਨਿਘ੍ਘੀ ਪੌਣ ਦਾ ਬੁੱਲਾ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆ ਕੇ ਵੇਖ ਨਫਰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾੜ ਨਾ ਦੇਵੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨੀ ਕਲਮੇਂ ਤੂੰ ਕਲਮਾਂ ਕਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਪਿਆਰ ਵਰ੍ਹਾ ਕੇ ਵੇਖ ਆਪਣੀ ਆਂਦਰ ਖਾਤਿਰ ਕਿੰਝ ਕੋਈ ਜਿਸਮ ਸੜਕ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਕੇਰਾਂ ਸੜਕ ਤੇ ਇਹਨ੍ਹਾਂ ਵਾਗੂੰ ਘਰ ਦਰ ਵਾਲਿਆ ਆ ਕੇ ਦੇਖ ਨ੍ਹੇਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਛੇੜਣ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਹੱਸਣ ਗਏ ਦੀਪ ਜ਼ਰਾ ਤੂੰ ਓਹਨਾਂ ਤਾਈ ਨ੍ਹੇਰਾ ਪੱਖ ਵਿਖਾ ਕੇ ਵੇਖ
ਇੱਕ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਂ
ਇੱਕ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਂ ਖੁਦਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਮੈਥੋਂ ਨਾ ਹੋਇਆ ਕਦੀ ਵੀ ਉਹ ਜੁਦਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਆਈ ਜੋ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਰੂਹ ਤੇ ਕਿਣ ਮਿਣ ਕਰ ਗਈ ਬੰਜਰਾਂ ਤੇ ਵਰ੍ਹ ਗਈ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਮੈਂ ਸਦਾ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿ ਹੱਥ ਫੜ ਤੋਰ ਲੈ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਓਸ 'ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੁਦਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਆਖਿਆ "ਕਾਫ਼ਿਰ", ਜਦੋਂ ਚਾਨਣ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਭਾਲ ਕੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈਂ ,ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਪੱਥਰਾਂ 'ਤੋਂ ਨਚਦੀਆਂ ਤੇ ਟਪਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨਦੀ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਹਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਲੋਕ ਲੱਭਦੇ ਨੇ ਪਤਾ ਮੇਰਾ ਬਦਲਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚੋਂ ਮੈਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਫੈਲ ਕੇ ਤੇਰਾ ਪਤਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਮੋੜਿਆ ਮੁੱਖ ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕੁਰਲਾਉਣਾ ਹੈ ਠੀਕ ਤੇਰੇ ਤੇ ਹੀ ਹੈ ਗਿਲਾ, ਤਾਂ ਹੀ ਗਿਲਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀਆਂ 'ਚ ਤਾਰ ਕੇ ਕਿਸ਼ਤੀ , ਗਗਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ ਫੜ ਕੇ ਮੈਂ ਉਂਗਲੀ ਤੇਰੀ ਜੀਵਨ ਸਫਾ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ