Punjabi Lok Kaav Bolian
پنجابی لوک بولیاں
نام الاہ دا سبھ توں چنگا، سبھ نوں اہو سہائے ۔ گدھے 'چ اسدا کمّ کی ویرنو، جہڑا الاہ دا ناؤں بھلائے ۔ دوہاں جہاناں دا الاہ ہی والی، اہدی سفت کری نا جائے ۔ الاہ دا ناؤں لے لئے، جہڑا گدھے وچّ آئے ۔ *** گر دھیا کے میں پاواں بولی، سبھ نوں فتھے بلاواں ۔ بیشک مینوں ماڑا آکھو، میں مٹھے بول سناواں ۔ بھائیوالی مینوں لگے پیاری، روز گدھے وچ آواں ۔ گر دیاں شیراں دے، میں ودھ کے جس گاواں ۔ *** دھرتی جیڈ غریب نا کوئی، اندر جیڈ نا داتا ۔ برہما جیڈ پنڈت نا کوئی، سیتا جیڈ نا ماتا ۔ لچھمن جیڈ جتی نا کوئی، رام جیڈ نا بھراتا ۔ سرون جیڈ پتر نا کوئی، جس ربّ دا نام گیاتا ۔ نانک جیڈ بھگت نا کوئی، جن ہر دا نام پچھاتا ۔ دنیاں مان کردی، ربّ سبھناں دا داتا ۔ *** پنڈ تاں ساڈے ڈیرا سادھ دا، میں سی گرمکھی پڑھدا ۔ بہندا ستسنگ دے وچّ، ماڑے بندے کول نی کھڑھدا ۔ جیہڑا پھلّ وچھڑ گیا، مڑ نی بیل 'تے چڑھدا ۔ بولیاں پون دی ہوگی منشا، آ کے گدھے وچّ وڑدا ۔ نال شوک دے پاواں بولیاں، میں نی کسے توں ڈردا ۔ ناؤں پرمیشر دا، لے کے گدھے وچّ وڑدا ۔ *** پنڈاں وچوں پنڈ سنیندا، پنڈ سنیندا ملیاں ۔ اتھوں دے دو بلد سنیندے، گل وچّ انھاں دے ٹلیاں ۔ بھجّ-بھجّ کے اہ مکی بیجدے، گٹھّ-گٹھّ لگیاں چھلیاں ۔ میلا مکسر دا، دو مٹیاراں چلیا ۔ *** کالیا ہرنا روہیئیں پھرنا، تیرے پیریں جھانجراں پائیاں ۔ سنگاں تیریاں 'تے کی کچھ لکھیا، تتر تے مرگائیاں ۔ چبن نوں تیرے موٹھ باجرا، پہنن نوں مگلائیاں ۔ اگے تاں ٹپدا نوں-نوں کوٹھے، ہن نی ٹپیدیاں کھائیاں ۔ کھائی ٹپدے دے وجیا کنڈا، دیویں رام دہائیاں ۔ ماس-ماس تیرا کتیاں کھادھا، ہڈیاں ریت رلائیاں ۔ جیونے موڑ دیاں، ست رنگیاں بھرجائیاں ۔ *** سن نی کڑیئے ! سن نی چڑیئے ! تیرا پنیاں توں روپ سوایا ۔ وچّ سخیاں دے پیلاں پاویں، تینوں نچنا کیہنے سکھایا ۔ توں ہسدی دل رازی میرا، جیوں برچھاں دی چھایا ۔ نچّ-نچّ کے توں ہوگی دوہری، بھاگ گدھے نوں لایا ۔ پریئے روپ دیئے، تینوں ربّ نے آپ بنایا ۔ *** دیس میرے دے بانکے گبھرو، مست الھڑ مٹیاراں ۔ نچدے ٹپدے گدھے پاؤندے، گاؤندے رہندے واراں ۔ پریم لڑی وچّ انج پروتے، جیوں کونجاں دیاں ڈاراں ۔ موت نال اہ کرن مخولاں، مستے وچّ پیاراں ۔ کدرت دے میں کادر اگے، اہو ارز گزاراں ۔ دیس پنجاب دیاں، کھڑیاں رہن بہاراں ۔ *** تاراں تاراں تاراں، بولیاں دا کھوہ بھر دیاں ۔ جتھے پانی بھرن مٹیاراں ۔ بولیاں دی سڑک بنھاں، جتھے چلدیاں موٹرکاراں ۔ بولیاں دی ریل بھراں، جتھے دنیاں چڑھے ہزاراں ۔ بولیاں دی ککر بھراں، جتھے کاٹو لوے بہاراں ۔ بولیاں دی نہر بھراں، جتھے لگدے موگھے نالاں ۔ جیوندی میں مر گئی کڈھیاں جیٹھ نے گالاں ۔ *** نا میں میلنے پڑھی گرمکھی ، نا میں بیٹھی ڈیرے ۔ نت نویاں میں جوڑاں بولیاں، بہِ کے موٹے نھیرے ۔ بول اگمی نکلن اندروں، کجھ وس نہی میرے ۔ میلنے نچّ لے نی، دے دے شوک دے گیڑے ۔ میلنے نچّ لے نی، دے دے شوک دے گیڑے ۔ *** گدھا گدھا کریں میلنیں، گدھا پؤ بتھیرا ۔ نزر مار کے ویکھ میلنیں، بھریا پیا بنیرا ۔ سارے پنڈ دے لوکی آ گئے، کی بڈھڑا کی ٹھیرا، میلنے نچلے نی، دے لے شوک دا گیڑا، میلنے نچلے نی، دے لے شوک دا گیڑا ۔ *** جنگل دے وچّ جمی جائی، چندرے پوادھ ویاہی ۔ ہتھ وچّ کھرپا موڈھے چادر، مکی گڈن لائی، گڈدی گڈدی دے پے گئے چھالے، آتھن نوں گھر آئی، آؤندی نوں سسّ دیوے گالیاں، گھاہ دی پنڈ نا لیائی، پنجے پتّ تیرے مرن سسڑیئے، چھیواں مرے جوائی، نی گال بھراواں دی، کیہنے کڈھن سکھائی، نی گال بھراواں دی، کیہنے کڈھن سکھائی ۔ *** ہمتپرے دے منڈے بمبلے، ستاں پتناں دے تارو ۔ سویاں کسیاں 'تے کنک بیجدے، چھولے بیجدے مارو ۔ اک منڈے دا ناں فتہِ مہمد، دوجے دا ناں سردارو ۔ گاما، برکت، سون، چنن سنگھ، سبھ توں اتوں دی بارو ۔ سارے ملکے میلے جاندے، نالے جاندا ناہرو ۔ بسنتی ریجھاں نوں، گدھے دا چاء ابھارو ۔ *** ہمّ ہما کے کڑیاں آئیاں گنتی 'چ پوریاں چالی چندی، نہالو، بچنی، پریتو سبھناں دی وردی کالی لچھی، بیگم، نوری، پھاتاں سبھناں دے مونہ 'تے لالی سبھ نالوں سوہنی دسے پنجابو اوس توں اتر کے جوالی گدھا پاؤ کڑیؤ ہیر آ گئی سیالاں والی ۔ *** مہندی مہندی ہر کوئی کہندا، میں وی آکھاں مہندی ۔ باغاں دے وچّ سستی ملدی، ہٹیاں 'تے ملدی مہنگی ۔ ہیٹھاں کونڈی اتے سوٹا، چوٹ دوہاں دی سہندی ۔ گھوٹ-گھوٹ میں ہتھاں 'تے لائی، بتیاں بن-بن لہندی ۔ مہندی شگناں دی، بن دھوتیاں نی لہندی ۔ *** اکّ ڈنگ دا ددھّ سارا پیایا، لیان بہائی ڈھانی۔ اکّ ڈنگ دے 'چوں کی کڈھّ لونگی، فرنی نہیں مدھانی۔ آئے-گئے دا گھر وے سکھتیا، کی پا دونگی پانی؟ بھلیاں مونہاں توں برے پینگے، تیں نا گلّ پچھانی۔ میرے سر 'تے وے، تیں موج بتھیری مانی۔ *** پہلی وار میں آئی مکلاوے، پا کے سنہری بانا۔ مالک میرا کال-کلیٹا، اکھوں ہیگا کانا۔ کھوٹے کرم ہو گئے میرے، ویکھو ربّ دا بھانا۔ ایتھے نہیں رہنا، میں پیکیں تر جانا۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا، وے گھوڑی کلا وے پٹا گئی آ، وے گھوڑی کلا وے پٹا گئی آ۔ اہ تیری کیہ لگدی وے جہڑی ستے نوں جگا گئی آ ۔ وے جہڑی رسے نوں منا گئی آ۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا وے کنڈھا بھجیا چاٹی دا، وے کنڈھا بھجیا چاٹی دا، تیرے گھر کی وسنا وے توں آشک چاچی دا۔ وے توں آشک چاچی دا۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا وے کنڈا ٹٹیا چابی دا، وے کنڈا ٹٹیا چابی دا، تیرے گھر کی وسنا وے توں آشک بھابی دا۔ وے توں آشک بھابی دا۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا وے اچے گیٹ ہویلیاں دے، وے اچے گیٹ ہویلیاں دے، تیرے لڑ لگی سوہنیا، وے سنگ چھڈّ کے سہیلیاں دے۔ وے سنگ چھڈّ کے سہیلیاں دے۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا، وے کچے کوٹھے تے کھیس پیا، وے کچے کوٹھے تے کھیس پیا۔ اوس سیت اکّ تیری ماں لڑدی، وے دوجا توں پردیس گیا۔ وے دوجا توں پردیس گیا۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا وے کچی کندھ تے گلاسی آ، وے کچی کندھ تے گلاسی آ۔ آئے دیاں لکھّ خشیاں، وے تر گئے دی اداسی آ۔ وے تر گئے دی اداسی آ۔ *** ماجھے دیا ماجھے دیا ملّ گجرا، وے کالا پھمن پراندے دا، وے کالا پھمن پراندے دا۔ روندیاں نوں چھڈّ چلیاں، وے نانواں ٹٹّ جائے جاندے دا۔ وے نانواں ٹٹّ جائے جاندے دا۔ *** آپ سسو منجے لیٹدی، ہائے منجے لیٹدی سانوں ماردی، ہائے سانوں ماردی چکی ولّ سینتاں۔ ساتھوں چکی نہیؤں پیسدی، ہائے نہیؤں پیسدی آپے پینگیاں، ہائے آپے پینگیاں سہرے دیاں جائیاں۔ *** تیتھوں چکی پیس جاؤگی، ہائے پیس جاؤگی جدوں ڈانگ، ہائے جدوں ڈانگ سماں والی کھڑکی۔ ادھی راتیں مار پئی، ہائے مار پئی بھنّ سٹیاں، ہائے بھنّ سٹیاں ملوک جیہیاں ہڈیاں۔ *** نالے منڈا موتی چگدا، ہائے موتی چگدا، نالے پچھدا، ہائے نالے پچھدا کتھے کتھے لگیاں۔ مار کے نا پچھّ ویریا، ہائے پچھّ ویریا، دن چڑھدے نوں، ہائے دن چڑھدے نوں کید کراواں۔ *** کتھوں دے ورنٹ آئے نے، ہائے ورنٹ آئے نے کہڑے شہر دی کید پئی بولے۔ ادھی راتیں خت لکھیا، ہائے خت لکھیا، ویرا شام دی، ہائے ویرا شام دی گڈی چڑھ آیا۔ *** سسے تیری مجھّ مر جائے، ہائے مجھّ مر جائے میرے ویر نوں، ہائے میرے ویر نوں سکی کھنڈ پائی۔ بوہے اگے نہر وگدی، ہائے نہر وگدی۔ ڈبّ مر وے، ہائے ڈبّ مر وے سہرے دیا ٹبرا۔ *** بوہے اگے سپّ لیٹدا، ہائے سپّ لیٹدا لڑ جائے نی، ہائے لڑ جائے نی ننانے تینوں۔ مینوں کاہنوں لڑے بھابیئے، ہائے لڑے بھابیئے، میرے ویر دی، ہائے میرے ویر دی بھین نا کوئی۔ *** وے لاہوروں ریڑھا ریڑیا، گھر آ جا مکھن دیا پیڑیا۔ وے لاہوروں ریڑھا ریڑیا، گھر آ جا مکھن دیا پیڑیا۔ تیری ماں نے ساڈے نال کیتیاں، اسیں پا گتھلی وچّ سیتیاں۔ جدوں آویں تے ادوں گلاں دسیئے، نہیں تاں دل دیاں دل وچّ رکھیئے۔ جدوں وسانگے ادوں گلاں دسانگے۔ *** وے لاہوروں ریڑھا ریڑیا، گھر آ جا مکھن دیا پیڑیا۔ تیری بھین نے ساڈے نال کیتیاں، اسیں پا گتھلی وچّ سیتیاں۔ جدوں آویں تے ادوں گلاں دسیئے، نہیں تے دل دیاں دل وچّ رکھیئے۔ جدوں وسانگے ادوں گلاں دسانگے۔ *** وے لاہوروں ریڑھا ریڑیا، گھر آ جا مکھن دیا پیڑیا۔ تیری بھابو نے ساڈے نال کیتیاں، اسیں پا گتھلی نا سیتیاں۔ تیری بھابو لڑے اسیں لڑیئے سر ڈاہ کے شریکا کریئے۔ وے لاہوروں ریڑھا ریڑیا گھر آ جا مکھن دیا پیڑیا۔ *** شاوا ! بئی ہن کیہڑی کریئے چھوڑ گیوں چھوڑ گیوں وچّ برساں دے ہن کہڑی کریئے شاوا ! بئی ہن کہڑی کریئے؟ شاوا ! بئی ہن موٹی کریئے موٹی رنّ دا کی ورتارا، کلی منجا ملے، شاوا ! ‘کلی منجا ملے۔ آؤندا جاندا راہی مسافر دھکا دیندی تھلے موٹی چھوڑ دیانگے شاوا ! پیکے تور دیانگے، شاوا ! پیکا بڑا لاہنتی، شاوا ! جوانی بڑی مستانی، شاوا! جیانگے تاں ہور کرانگے، شاوا ! مرانگے تاں سنگ رلانگے، شاوا میں کوئی جھوٹھ بولیا، کوئی نا میں کوئی کفر تولیا، , کوئی نا بئی کوئی نا۔ *** چھوڑ گیوں چھوڑ گیوں وچّ برساں دے ہن کہڑی کریئے شاوا ! بئی ہن کہڑی کریئے؟ شاوا ! بئی ہن پتلی کریئے، پتلی رنّ دا کی ورتارا، کورا کاگت کھڑکے شاوا ! کورا کاگت کھڑکے۔ گھٹّ گھٹّ کلیجے لائیے مچھی وانگو تڑفے شاوا ! مچھی وانگو تڑپھے، پتلی چھوڑ دیانگے شاوا ! پیکے تور دیانگے، شاوا ! پیکا بڑا لاہنتی، شاوا ! جوانی بڑی مستانی، شاوا! جیانگے تاں ہور کرانگے، شاوا ! مرانگے تاں سنگ رلانگے، شاوا ! میں کوئی جھوٹھ بولیا، کوئی نا، میں کوئی کفر تولیا، کوئی نا بئی کوئی نا۔ *** چھوڑ گیوں چھوڑ گیوں وچّ برساں دے ہن کہڑی کریئے شاوا ! بئی ہن کہڑی کریئے؟ شاوا ! بئی ہن کانی کریئے، کانی رنّ دا کی ورتارا، جویں سرمیدانی شاوا ! جویں سرمیدانی۔ اکّ وچّ پاؤندی سرم سلائی دوجی وگدا پانی کانی چھوڑ دیانگے، شاوا ! پیکے تور دیانگے شاوا ! پیکا بڑا لانھتی شاوا ! جوانی بڑی مستانی شاوا ! جیانگے تاں ہور کرانگے، شاوا ! مرانگے تاں سنگ رلانگے، شاوا ! میں کوئی جھوٹھ بولیا، کوئی نا میں کوئی کفر تولیا، کوئی نا میں کوئی زہر گھولیا، کوئی نا بئی کوئی نا۔ *** چھوڑ گیوں چھوڑ گیوں وچّ برساں دے ہن کہڑی کریئے؟ شاوا ! بئی ہن لمی کریئے، لمی رنّ دا کی ورتارا جیوں بیلے وچّ کانا شاوا ! جیوں بیلے وچّ کانا، آؤندا جاندا راہی مسافر بھر بھر مارے تائنا، لمی چھوڑ دیانگے، شاوا ! پیکے تور دیانگے شاوا ! *** چھوڑ گیوں چھوڑ گیوں وچّ برساں دے ہن کہڑی کریئے؟ شاوا ! بئی ہن گوری کریئے، گوری رنّ دا کی ورتارا لون وانگ چمکے، شاوا ! لون وانگ چمکے آؤندا جاندا راہی مسافر ہتھ لؤن نوں تکے گوری چھوڑ دیانگے شاوا ! پیکے تور دیانگے شاوا! پیکا بڑا لاہنتی شاوا ! جوانی بڑی مستانی شاوا! جیانگے تاں ہور کرانگے، شاوا ! مرانگے تاں سنگ رلانگے، شاوا ! میں کوئی جھوٹھ بولیا، کوئی نا میں کوئی کوئی کفر تولیا، کوئی نا میں کوئی زہر گھولیا، کوئی نا بئی کوئی نا۔ *** اچی ٹاہلی تے اتے سی پتے۔ جیون جوگے دا نانواں کلکتے۔ جی جیوے امر ساری۔ جیویں امر ساری دیا کاہنا اکّ ہتھ بنسری دوجے ہتھ گانا۔ ساڈے کولوں دی لنگھ لنگھ جانا۔ تینوں ترس نا آوے بیئیمانا۔ وسنے دی ریجھ رہی۔ *** اچی ٹاہلی تے اتے سی بندر ۔ جیون جوگے دا نانواں جالندھر۔ جی جیوے امر ساری۔ جیویں امر ساری دیا کاہنا۔ اکّ ہتھ بنسری دوجے ہتھ گانا۔ ساڈے کولوں دی چپّ لنگھ جانا۔ تینوں ترس نا آوے بیئیمانا۔ وسنے دی ریجھ رہی۔ *** ساڈے کوٹھے کوٹھے آونا، ہکیم تارا چند۔ ساڈی نبز زرا ویکھنی، چلدی ئے کِ بند۔ تسیں آئیو ہکیم جی گوری بڑی تنگ۔ ہکیم جی نے دسیا مونگی تے پھلکا ۔ ہکیم جی نے دسیا مونگی تے پھلکا ۔ میں تاں کھا لئی ہکیم جی آلو گوبھی بند۔ اسیں ہو گئے ہکیم جی پہلے نالوں تنگ۔ ساڈے کوٹھے کوٹھے آونا ہکیم تارا چند۔ ہکیم جی نے دسیا تھوڑھا تھوڑھا بولنا۔ ہکیم جی نے دسیا تھوڑھا تھوڑھا بولنا۔ اسیں چھیڑ لئی ہکیم جی جٹھانی نال جنگ *** ساڈے کوٹھے کوٹھے آونا ہکیم تارا چند۔ ہکیم جی نے دسیا بہتا نہیں پھرنا۔ ہکیم جی نے دسیا بہتا نہیں پھرنا۔ میں تاں ٹپّ آئی ہکیم جی چوبارے والی کندھ ۔ اسیں ہو گئے ہکیم جی پہلاں نالوں تنگ۔ ساڈے کوٹھے کوٹھے آونا ہکیم تارا چند۔ ساڈی نبز زرا دیکھنی چلدی ئے کِ بند۔