Bhai Sewa Das
ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਦਾਸ
 Punjabi Kavita
Punjabi Kavita
  

ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਦਾਸ

ਭਾਈ ਸੇਵਾਦਾਸ ਸਿੰਧ ਦੇ ਜੰਮ-ਪਲ ਸਨ । ਆਪ ਸੇਵਾ ਪੰਥੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਭਾਈ ਕਨ੍ਹਈਆ ਜੀ ਦੇ ਚੇਲੇ ਤੇ ਭਾਈ ਅੱਛਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਨ । ਆਪ ਦਾ ਡੇਰਾ ਨੂਰਪੁਰ ਥਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ । ਆਪ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਮਾਝਾਂ ਜਾਂ ਆਸਾਵਰੀਆਂ ਹੈ ।

Bhai Sewa Das Punjabi Poetry

ਭਾਈ ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ

ਮਾਝਾਂ/ਆਸਾਵਰੀਆਂ


ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਾਮ ਭਰੋਸਾ, ਸੋ ਇਥੇ ਉਥੇ ਸੁਖਾਲੇ
ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਪੰਡ ਸੱਟੀ ਸਿਰ ਤੋਂ, ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਰਾਮ ਹਵਾਲੇ
ਅਪਣੀ ਮਮਤਾ ਤੇ ਭਏ ਮੁਕਤੇ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਸਭ ਜਾਲੇ
ਸੇਵਾਦਾਸ ਹਰਿ ਸਿਉਂ ਮਨ ਮਾਨਿਆ, ਸਫਲ ਭਈ ਸਭ ਘਾਲੇ ॥

ਰਾਜੇ ਰਾਜ ਕਰੇਂਦੇ ਡਿੱਠੇ, ਬਿਨਾ ਅਦਲ ਲੁਟਿ ਖਾਵਨ
ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਭਉ ਰਿਦੇ ਨ ਰਖਦੇ, ਭੋਗ ਭੋਗਨ ਅੰਕ ਨ ਸਮਾਵਨ
ਜਿਉਂ ਬਕਰੇ ਕਉ ਬਿਸਮਲ ਕਰੀਐ, ਤਿਉਂ ਰਣ ਮਹਿ ਵੱਢੇ ਜਾਵਨ
ਇਨ ਕਰਮੋਂ ਕਰ ਸੇਵਾਦਾਸਾ, ਕੋਟ ਜਨਮ ਦੁਖ ਪਾਵਨ ॥

ਰਾਜੇ ਰਾਜ ਕਰੇਂਦੇ ਡਿੱਠੇ, ਪਰਜਾ ਥੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ
ਜਿਥਹੁੰ ਕੁਝ ਨ ਲੈਣਾ ਬਣਦਾ, ਤਿਥੈ ਭੀ ਹਥ ਪੈਂਦੇ
ਦਾਨ ਘਿੰਨ ਕਰਦੇ ਮਨ ਭਾਣੇ, ਤਨ ਕਉ ਲਾਡ ਲਡੈਂਦੇ
ਸੇਵਾਦਾਸ ਜਬ ਨਰਕ ਪਈਸਨ, ਤਬ ਲੜ ਲਗਸਨ ਕੈਂਦੇ ॥

ਪਿਛੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਆਏ, ਜੋ ਹੁਣ ਰਾਜ ਕਮਾਵਣ
ਪਿਛਲਾ ਖੱਟਿਆ ਖਾਇ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਅਗੋਂ ਬੋਝ ਉਠਾਵਣ
ਤਿਸਦਾ ਬਦਲਾ ਨਰਕ ਭੋਗੇਸਨ, ਜੂਨ ਜਨਮ ਫਿਰਿ ਆਵਣ
ਸੇਵਾਦਾਸ ਨ ਥੁਝਨਿ ਬੁਝਾਰਤ, ਤਬ ਹੀ ਪਾਪ ਕਮਾਵਣ ॥

ਕੁਲ ਕੁਟੰਬ ਅਰ ਮਾਂ ਪਿਉ ਮਾਨੇ, ਮਾਨੇ ਸਸੁਰ ਜਵਾਈ
ਸਭ ਅਣਹੋਤੀ ਮਾਨ ਮਨੇਂਦਾ, ਬਿਨਾ ਬਿਚਾਰ ਮਨਾਈ
ਜਬ ਬਿਬੇਕ ਮਿਲ ਗਨ ਕਰ ਦੇਖੈ, ਸਾਕ ਨ ਨਿਕਸੇ ਰਾਈ
ਸੱਚਾ ਸਾਕ ਰਾਮ ਸਿਉਂ ਸੇਵਾ, ਤਿਸ ਸਿਉਂ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹੀ ॥

ਹਰਿ ਪਰਚਾ ਜਿਨ ਕਉ ਹੱਥ ਆਇਆ, ਤਿਨਾ ਹੋਰ ਪਰਚੇ ਕਿਆ ਕਰਣੇ
ਗਊ ਪਗ ਪਾਣੀ ਸੇ ਢੂੰਡਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰ ਨਾਹੀਂ ਜਲ ਝਰਣੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਿ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਗਟਾਨਾ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲ ਦੀਵੇ ਕਿਥੈ ਧਰਣੇ
ਸਾਹਿਬ ਮਿਲ ਸਾਹਿਬ ਭਏ ਸੇਵਾ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਨ ਸਾਧਨ ਵਰਨੇ ॥

ਤੇਰੀ ਬੁਕਲ ਮੈਂ ਜੋ ਲੁਕੇ, ਸੇ ਨੰਗੇ ਕਿਸੇ ਨ ਕੀਤੇ
ਤਜ ਅਭਿਮਾਨ ਤੁਮ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ, ਸੇ ਅਪਨੇ ਕਰ ਲੀਤੇ
ਕੋਈ ਨ ਫਰਸ਼ੀ ਨਾਲਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ, ਜੋ ਚਰਨ ਕੰਵਲ ਸੰਗਿ ਸੀਤੇ
ਤੁਮਰੀ ਓਟ ਮਹਾਂਬਲਵੰਤੀ, ਕੀੜੀ ਹਸਤੀ ਜੀਤੇ ॥

ਕਿਆ ਹੋਇਆ ਬਹੁ ਮਾਇਆ ਮੇਲੀ, ਕੰਚਨ ਕਲਸ ਬਣਾਏ
ਹਸਤੀ ਘੋੜੇ ਤੇ ਮਹਲ ਖਜ਼ੀਨੇ, ਲਸ਼ਕਰ ਬਹੁਤ ਵਧਾਏ
ਹੋਇ ਬਲੀ ਸਭ ਸਿਉੱ ਕਰ ਲੈਵੈ, ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ ਕਹਾਏ
ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਤ ਬਿਨਾ ਜਨ ਸੇਵਾ, ਕੌਡੀ ਕਾਮ ਨ ਆਏ ॥

ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕਾ ਪੁਤ ਭਿ ਬਣਿਆ, ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਾ ਬਣਿਆ ਵਰਕਾ
ਭਾਈਆਂ ਕਾ ਭਾਈ ਭੀ ਬਣਿਆ, ਨਾਇਕ ਬਣਿਆ ਘਰ ਕਾ
ਮਾਲ ਮਤਾਹ ਸਭੋ ਕਿਛੁ ਬਣਿਆ, ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਧਰ ਕਾ
ਅਵਰ ਬਨਾਵਨ ਸਗਲੇ ਬਿਰਥੇ; ਜਉ ਨ ਬਣਿਆ ਹਰਿਕਾ ॥
੧੦
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਈਂ ਦਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿਆ, ਸੋ ਸਦਾ ਸੁਖਾਲੇ ਰਹਿੰਦੇ
ਜੋ ਕੁਛ ਕਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਈਂ, ਭਲੀ ਭਲੀ ਮੁਖ ਕਹਿੰਦੇ
ਜਿਉਂ ਆਸ਼ਕ ਮਸ਼ੂਕਾਂ ਕੋਲੋਂ, ਅਪਣੀ ਕਛੁ ਨ ਮਨੇਂਦੇ
ਤਿਉਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਆਗਿਆ ਸੇਵਾ, ਹਰਿ ਜਨ ਜਾਇ ਵਿਕੇਂਦੇ ॥
੧੧
ਕਰਕੈ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਭੁ ਕਉ ਸਉਂਪੇ, ਮੈਂ ਨਾਹੀ ਕੁਝ ਕੀਤਾ
ਤਿਸ ਕਾ ਪਦ ਵਡੀ ਹੂੰ ਵਡਾ, ਉਸ ਸਾਹਿਬ ਅਪਣਾ ਕੀਤਾ
ਜੋ ਸਾਹਿਬ ਕਾ ਸੋ ਸਭ ਤਿਸਕਾ, ਸੇਵਕ ਸਾਹਿਬ ਮੀਤਾ
ਹੋਰ ਮਜੂਰ ਮਜੂਰੀ ਲੈ ਗਏ, ਸੇਵਕ ਖਾਵੰਦ ਕੀਤਾ ॥
੧੨
ਤੂੰ ਸਾਹਿਬ ਸਭਸੈ ਦਾ ਖਾਵੰਦ, ਜਿਉਂ ਤਉ ਭਾਵੈ ਥੀਸੀ
ਜਗ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਬਹੁ ਐਬ ਕਮੱਤੇ, ਅਸਾਂ ਪਾੜਿਆ ਤੂੰ ਸੀਸੀ
ਫਜ਼ਲ ਤੇਰੇ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਰਖਦੇ, ਅਦਲ ਨ ਜਾਇ ਪਈਸੀ
ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਜੋ ਕਛੁ ਤੂੰ ਦੇਸੀ, ਸੋਈ ਵੇਸ ਕਿਚੀਸੀ ॥
੧੩
ਜਗ ਮਹਿੰ ਭੂਲੇ ਦੋਨੋਂ ਦੇਖੇ, ਕਿਆ ਅਤੀਤ ਕਿਆ ਗ੍ਰਿਸਤੀ
ਮਹਿੰਗੀ ਮਾਇਆ ਕਉ ਮੁਲ ਲੇਵਨਿ, ਭਗਤਿ ਨ ਲੇਵਨ ਸਸਤੀ
ਕੋਈ ਕਰਮ ਨ ਕਰਦੇ ਐਸਾ, ਜਿਉਂ ਉਤਰੇ ਮਨ ਕੀ ਮਸਤੀ
ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਜਗ ਉਜੜ ਖੇੜਾ, ਕਹੂੰ ਵਿਰਲੀ ਹੈ ਵਸਤੀ ॥
੧੪
ਸਭਸੇ ਦਾ ਤੂੰ ਮਾਂ ਪਿਉ, ਸਾਹਿਬ, ਸਭ ਤੁਧ ਆਗੇ ਨਿਵੰਦੀ
ਲੜ ਤੇਰਾ ਪਕੜ ਤੁਧ ਪਾਸੋਂ ਮੰਗਦੇ, ਸਭ ਤੇਰਾ ਦਿਤਾ ਜਿਉਂਦੀ
ਜੋ ਕੁਝ ਕਹੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੁੜੀਂਦਾ, ਸੋ ਤੁਝ ਪਾਸਹੁੰ ਲਿਉਂਦੀ
ਜੋ ਧਨ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਲਾਗੀ, ਸਾ ਚੋਲੇ ਮੂਲ ਨ ਮਿਉਂਦੀ ॥
੧੫
ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿ ਆਤਣ ਖੇਡੀ, ਸੇ ਸਭ ਲਡ ਸਿਧਾਣੀਆਂ
ਕਿਥੋਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਕਿਤ ਵਲ ਗਈਆਂ, ਏਹੁ ਖਬਰ ਨ ਕਿਸੇ ਵਿਖਾਣੀਆਂ
ਸਭੈ ਛਾਈਂ ਮਾਈਂ ਹੋਈਆਂ, ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਉਨ ਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸੇਵਾ ਦਾਸ ਜਿਨੀ ਸ਼ਹੁ ਪਾਇਆ, ਤਿਨਾਂ ਅਸਥਿਰ ਸੇਜਾ ਮਾਣੀਆਂ ॥
੧੬
ਚੋਲਾ ਪਹਿਰ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਜਗ, ਸਾਧ ਸੁਖਾਲੇ ਹੋਏ
ਨ ਕਿਸੇ ਰੰਜ ਨ ਆਪ ਰੰਜੀਵਨ, ਮਰਨ ਥੀਂ ਅਗੇ ਮੋਏ
ਨਿੰਦਿਆ ਕ੍ਰੋਧ ਕਉ ਦਈ ਵਿਦਾਗੀ, ਬਾਦ ਬਿਬਾਦ ਸਭ ਖੋਏ
ਲਾਲ ਲੱਧਾ ਲੈ ਪੱਲੇ ਬੱਧਾ, ਦਾਸ ਸੇਵਾ ਚਰਨ ਤਿਨ ਧੋਏ ॥
੧੭
ਦੇਓ ਮੁਬਾਰਕ ਮੈਨੂੰ ਸਹੀਓ, ਅਸੀਂ ਜਗ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਛੱਡੀਆਂ
ਜਿਥੇ ਜਗਤ ਅਸਥਾਨਾ ਕੀਆ, ਅਸਾਂ ਤਿਥੋਂ ਭਿ ਝੋਕਾਂ ਲੱਡੀਆਂ
ਮੁਦਤ ਪਿਛੋਂ ਖਸਮਾਨਾ ਹੋਆ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਖਾਵੰਦ ਸੱਡੀਆਂ
ਸ਼ਹੁ ਮਿਲ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸੁਹਾਏ, ਸੁਖ ਸੁਤੀਆਂ ਰਾਤੀਂ ਵੱਡੀਆਂ ॥
੧੮
ਦੀਪਕ ਬਿਨਾ ਨ ਦੀਪਕ ਜਾਗੇ, ਜੇ ਬਹੁ ਜਤਨ ਕਮਾਵੈ
ਚੰਦਨ ਬਿਨਾ ਨ ਚੰਦਨ ਹੋਵੈ, ਬ੍ਰਿਛੋ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੈ
ਭ੍ਰਿੰਗ ਬਿਨਾ ਕੀਟ ਭ੍ਰਿੰਗ ਨ ਹੋਵੈ, ਜਉ ਲਖ ਧਿਆਨ ਲਗਾਵੈ
ਤਿਉਂ ਹਰਿਜਨ ਬਿਨਾਂ ਨ ਹਰਿਜਨ ਹੋਵੈ, ਸਾਹਿਬ ਈਵੈ ਭਾਵੈ ॥
੧੯
ਸਰਬ ਰੰਗ ਕਾਪਰ ਪਰ ਭਾਈ, ਕੋਊ ਸਬਜ਼ ਕੋਊ ਪੀਲਾ
ਕੋਊ ਸੁਪੈਦ ਕੋਊ ਸੁਰਖ ਬਣਾਇਆ, ਕੋਊ ਕਾਲਾ ਕੋਊ ਨੀਲਾ
ਹੈ ਏਕੇ ਹਰਿ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਦੀਸੈ, ਸਾਹਿਬ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲਾ
ਲਾਲ ਦਿਆਲ ਦੇਖ ਅਚਰਜ ਆਇਆ, ਅਚਰਜ ਕੇਰੀ ਲੀਲਾ ॥
੨੦
ਜਿਉਂ ਲੋਹਾ ਬਣਿਆ ਬਹੁ ਭਾਂਤੀ, ਤੈਸਾ ਹੀ ਸੁਖ ਦੇਵੈ
ਕਹੂੰ ਤਲਵਾਰ ਅਰ ਤੁਪਕ ਬਣਾਇਆ, ਜੀਅ ਮਾਰ ਸੋ ਲੇਵੈ
ਕਹੂੰ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਨਾਨਾ ਧੁਨ ਬੋਲੈ, ਸਭ ਮਜਲਸ ਚਿਤ ਭੇਵੈ
ਤਿਉਂ ਸੁਭਾਵ ਸਭ ਹੂੰ ਕੇ ਅਨ ਅਨ, ਗਿਆਨੀ ਇਕ ਰਿਦ ਸੇਵੈ ॥
੨੧
ਮਨ ਦੇ ਨਾਲਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜੁਧ ਰਚਿਆ, ਪੂਰੇ ਭਾਗ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਸਾਈਂ ਸਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਚਲੇ ਉਤੇ ਵਲ ਜਾਂਦੇ
ਪੁਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਿ ਮਿਲਾਏ, ਗੁਰਮਿਤ ਲੈ ਬਿਗਸਾਂਦੇ
ਸੇਵਾਦਾਸ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨਮਤ ਤਿਆਗੀ, ਤਿਨਾਂ ਲੱਧੇ ਅੰਬਾਰ ਸੁਖਾਂ ਦੇ ॥

('ਪੋਥੀ ਆਸਾਵਰੀਆਂ' ਵਿੱਚੋਂ)

 

To veiw this site you must have Unicode fonts. Contact Us

punjabi-kavita.com